De soa-zorg bij de GGD wordt betaald uit de landelijke regeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg (ASG). Binnen die regeling zijn test én behandeling gratis: er is geen verwijzing nodig, je eigen risico blijft onaangeroerd en je kunt je desgewenst anoniem laten helpen, zonder BSN. De regeling is bedoeld als vangnet naast de huisarts — en heeft een vast budget, waardoor de GGD moet kiezen wie ze helpt.
De voorrangsgroepen
Je komt in aanmerking voor een gratis test als minstens één van deze punten op jou van toepassing is:
- Je bent jonger dan 25 jaar.
- Je bent een man die seks heeft met mannen, of een transgender persoon.
- Je bent gewaarschuwd door een (ex-)partner met een soa.
- Je hebt klachten die op een soa kunnen wijzen.
- Je werkt in de seksindustrie, of je krijgt geld of goederen voor seks.
- Je komt uit een regio waar hiv of hepatitis B veel voorkomt, of je partner komt daarvandaan.
- Je hebt seksueel geweld meegemaakt.
Val je buiten al deze groepen? Dan test de GGD je niet — óók niet tegen betaling — en word je verwezen naar de huisarts of een private aanbieder.
Hoe een afspraak werkt
Je maakt online of telefonisch een afspraak bij de GGD van jouw regio. Vooraf beantwoord je triagevragen over je situatie; daarmee bepaalt de GGD of je in aanmerking komt en welke tests zinvol zijn. Het bezoek zelf duurt meestal een half uur: je neemt zelf swabs en urine af en er wordt zo nodig bloed geprikt. De uitslag volgt doorgaans binnen een week, en een positieve uitslag wordt gratis behandeld. Houd wel rekening met de raamperiode: test je te snel na het risicocontact, dan is de uitslag nog niet betrouwbaar.
Nieuw sinds 2025: chlamydia alleen bij klachten
Sinds 1 januari 2025 test de GGD niet meer standaard op chlamydia bij mensen zonder klachten. Volgens de herziene landelijke richtlijn ruimt het lichaam de meeste chlamydia-infecties zelf op en is er geen bewijs dat het behandelen van klachtenvrije infecties complicaties voorkomt — terwijl minder antibiotica ook resistentie tegengaat. Testen gebeurt nog wél bij klachten, bij een partnerwaarschuwing, tijdens de zwangerschap en rond het plaatsen van een spiraal. Wil je zonder klachten tóch op chlamydia testen, dan kan dat alleen nog via de huisarts of een private aanbieder.
Wachttijden en krimpende capaciteit
De vraag naar gratis testen is groter dan het budget. In 2025 voerden de Centra Seksuele Gezondheid 146.982 consulten uit — 8% minder dan het jaar ervoor en voor het eerst minder dan vóór de coronapandemie. Tegelijk bleven gonorroe (14.297 diagnoses) en syfilis (1.927, +7%) onverminderd hoog en werd bij 17% van de consulten een soa gevonden. GGD’s vangen het tekort op met wachtlijsten en strengere triage: wie buiten de kerngroepen valt, wordt sneller doorverwezen. Reken in veel regio’s op dagen tot weken wachttijd — heb je klachten, zeg dat er dan bij, want dan word je met voorrang geholpen.
Kom je niet in aanmerking? Dit zijn je routes
- De huisarts: het consult is gratis, maar de labkosten (± €40–€150) tellen mee voor je eigen risico van €385.
- ZIZ: een stichting zonder winstoogmerk met uitslag binnen 90 minuten en behandeling inbegrepen, vanaf €39.
- Thuistesten en privéklinieken: geen wachttijd en desgewenst anoniem, maar let op wat de prijs wél en niet dekt.
Twijfel je welke route bij jouw situatie past? Onze keuzehulp loopt de vragen met je door, en in de vergelijking zie je per aanbieder de totaalprijs inclusief behandeling. Ben je jonger dan 25 en zit je ergens mee? Bij Sense (sense.info) kun je gratis en anoniem terecht met al je vragen over seks en soa’s.
Deze informatie is algemeen voorlichtend en met zorg samengesteld op basis van openbare bronnen, maar vervangt geen medisch advies. Raadpleeg bij klachten of twijfel altijd een arts.
