Gonorroe wordt veroorzaakt door de bacterie Neisseria gonorrhoeae en wordt overgedragen via onbeschermde vaginale, anale of orale seks. In 2024 stelden de GGD-centra bijna 14.000 diagnoses; het vindpercentage was bij vrouwen, heteromannen én mannen die seks hebben met mannen het hoogste in jaren.
Symptomen
- Mannen: branderig gevoel bij plassen en groengele afscheiding uit de penis — ongeveer 90% heeft klachten.
- Vrouwen: 30–60% heeft géén klachten; bij klachten afwijkende afscheiding, tussentijds bloedverlies of pijn bij plassen.
- Keel- en anusinfecties verlopen meestal zonder klachten — daarom worden ze zonder gerichte test gemist.
Testen op meerdere plekken
De standaardtest is een NAAT (een gevoelige PCR) op eerstestraals urine, een vaginale zelfswab en — bij orale of anale seks — een keel- en anusswab. Mannen die seks hebben met mannen worden routinematig op drie locaties getest. Daarnaast is vaak een kweek nodig om antibioticaresistentie te bepalen. Een betrouwbare uitslag kan doorgaans vanaf ongeveer twee weken na het risicocontact.
Behandeling: een injectie, geen pillen
Gonorroe wordt behandeld met een eenmalige injectie ceftriaxon in de spier: 500 mg bij een urogenitale of anale infectie en 1000 mg bij een keelinfectie. Pillen zijn geen eerste keus omdat ze de bacterie — zeker in de keel — onvoldoende betrouwbaar opruimen. Resistentie tegen oudere antibiotica neemt toe, wat de injectie en de resistentiebepaling extra belangrijk maakt.
Partnerwaarschuwing en controle
Waarschuw sekspartners van de afgelopen drie maanden (of vanaf het begin van je klachten) zodat zij zich kunnen laten testen. Vermijd seks tot zeven dagen na behandeling van beide partners. Een controletest is na de injectie niet standaard nodig, maar wordt wel geadviseerd bij een keelinfectie (ongeveer twee weken later), bij zwangerschap of bij aanhoudende klachten.
Complicaties als je niet behandelt
Onbehandelde gonorroe kan bij vrouwen leiden tot een bekkenontsteking (PID) en verminderde vruchtbaarheid, en bij mannen tot een bijbalontsteking. Zelden verspreidt de infectie zich naar bloed en gewrichten. Tijdige behandeling voorkomt deze gevolgen vrijwel altijd.
Deze informatie is algemeen voorlichtend en met zorg samengesteld op basis van openbare bronnen, maar vervangt geen medisch advies. Raadpleeg bij klachten of twijfel altijd een arts.
